( 1 ) روايات مربوط به زمان ازدواج روايات دربارهء زمانى كه مادر امام سجاد عليه السلام با امام حسين عليه السلام ازدواج كرد اختلاف دارند و اين روايات به شرح ذيل مىباشند : ( 2 ) الف - در زمان عمر كلينى به سند خود از امام ابو جعفر باقر عليه السلام نقل كرده ، مىفرمايد : « وقتى كه دختر يزدگرد نزد عمر آمد ، دختران مدينه از او شرف گرفتند . و مسجد به نور او درخشيدن گرفت ، وقتى كه عمر به سمت او نگريست او صورتش را پوشاند و گفت : روز هرمز سياه باد كه دخترانش چنين اسير شدند ! عمر [ به تصور اين كه او را ناسزا مىگويد ] گفت : اين زن مرا دشنام مىدهد ؟ خواست او را تنبيه كند كه امير المؤمنين عليه السلام به عمر فرمود : تو حق ندارى چنين رفتار كنى ! او را آزاد بگذار تا هر كسى از مسلمين را كه مىخواهد انتخاب كند و از سهم او حساب كن ، عمر او را آزاد گذاشت و او آمد دست روى سر امام حسين عليه السلام گذاشت » « 1 » . قريب به اين روايت ، مطلبى است كه بعضى از مورّخين نقل كرده‌اند : يزدگرد دو دختر داشت كه هر دو در زمان عمر اسير شدند ، امام امير المؤمنين آن دو را گرفت يكى را به پسرش امام حسين عليه السلام داد و از او امام زين العابدين عليه السلام به دنيا آمد و ديگرى را به محمد بن ابى بكر داد كه از او ، قاسم متولد شد « 2 » . ابن خلكان نيز همين طور نقل كرده است با اين تفاوت كه او اضافه

--> ( 1 ) اصول كافى : 1 / 467 ، دلائل الامامه : 370 . ( 2 ) شذرات الذّهب : 1 / 104 ، نزهة المجالس : 2 / 192 و زهرة المقول : 6 .